تکنیک سوال پرسیدن در فروش
چگونه با سؤال پرسیدن درست، در ذهن مشتری احساس نیاز ایجاد کنیم؟
چگونه با سؤال پرسیدن درست، در ذهن مشتری احساس نیاز ایجاد کنیم؟
دسترسی سریع به بخشهای مقاله:
- چرا تعریف کردن بیش از حد از محصول، مشتری را فراری میدهد؟
- راز جادویی سؤال پرسیدن: چرا مشتری حرف خودش را بیشتر از حرف شما باور میکند؟
- ۴ دسته سؤال طلایی برای بیدار کردن احساس نیاز در ذهن مشتری
- نمونه واقعی یک گفتگوی فروش موفق با قدرت سؤال پرسیدن
- چگونه سؤال بپرسیم که مشتری حس بازجویی پیدا نکند؟
- اشتباهات رایج در سؤال پرسیدن که فروش را خراب میکنند
- چگونه با آموزشهای تخصصی، به یک مشاور فروش حرفهای تبدیل شویم؟
- فروشنده خوب زیاد حرف میزند، فروشنده عالی خوب سؤال میپرسد
آیا تا به حال برایتان پیش آمده است که یک مشتری وارد مغازهتان شود یا با شما تماس بگیرد و شما از همان ثانیه اول، مانند یک ربات شروع کنید به تعریف کردن از محصولتان؟ «این بهترین جنس بازاره، ضمانت داره، رنگش ثابته، قیمتش عالیه...» اما در نهایت مشتری با یک لبخند سرد بگوید «ممنون، یه دوری میزنم و برمیگردم» و دیگر هرگز پیدایش نشود؟ اگر این صحنه برایتان آشناست، باید بدانید که مشکل از محصول شما نیست؛ مشکل از «روش صحبت کردن» شماست!
بیشتر ما تصور میکنیم که کار یک فروشنده خوب، «زیاد حرف زدن» و «توضیح دادن» است. در حالی که در دنیای فروش امروز، قانون دقیقاً برعکس است: کسی که سؤال میپرسد، کنترل گفتگو را در دست دارد! وقتی شما فقط از محصولتان تعریف میکنید، مشتری گارد میگیرد و با خودش میگوید «این فقط میخواهد جنسش را به من بفروشد.» اما وقتی با سؤالات هوشمندانه، ساده و دلسوزانه وارد گفتگو میشوید، مشتری خودش کمکم متوجه میشود که یک مشکل دارد و دقیقاً به محصول شما برای حل آن نیاز دارد. در این مقاله بسیار روان و کاربردی، یاد میگیرید که چگونه به جای اصرار کردن، با قدرتِ سؤال پرسیدن، احساس نیاز را در ذهن مشتری بیدار کنید تا خودش با اشتیاق بخواهد از شما خرید کند.
چرا تعریف کردن بیش از حد از محصول، مشتری را فراری میدهد؟
یک لحظه خودتان را جای بیمار در مطب پزشک بگذارید. تصور کنید وارد اتاق دکتر میشوید و هنوز ننشستهاید و نگفتهاید کجایتان درد میکند، دکتر سریع یک نسخه مینویسد و میگوید: «این بهترین قرص دنیاست، حتماً بخور!» آیا به آن دکتر اعتماد میکنید؟ قطعاً نه! حتی ممکن است بترسید و از مطب فرار کنید.
در دنیای فروش هم دقیقاً همین اتفاق میافتد. وقتی شما بدون اینکه بدانید دغدغه، سلیقه یا مشکل واقعی مشتری چیست، شروع به تعریف کردن از ویژگیهای محصولتان میکنید، مشتری حس میکند که برایش هیچ اهمیتی قائل نیستید و فقط به فکر پولِ توی جیبش هستید. علاوه بر این، بسیاری از ویژگیهایی که شما با آبوتاب توضیح میدهید، اصلاً برای آن مشتری مهم نیست! برای اینکه بدانید چگونه از همان ثانیه اول گفتگو، با کلمات درست اعتماد مشتری را به دست بیاورید، مطالعه مقاله فن بیان در فروش: چگونه با کلمات درست، بازدیدکنندهها را به خریدار واقعی تبدیل کنیم؟ دیدگاه بسیار روشنی به شما خواهد داد.
راز جادویی سؤال پرسیدن: چرا مشتری حرف خودش را بیشتر از حرف شما باور میکند؟
در روانشناسی انسانها یک قانون بسیار ساده و جالب وجود دارد: وقتی من چیزی را به شما میگویم، شما به آن شک میکنید؛ اما وقتی خودتان چیزی را به زبان میآورید، صددرصد به آن ایمان میآورید!
اگر شما به مشتری بگویید: «کفشهای الانِ شما باعث کمردرد میشود و باید این کفش طبی را بخرید»، مشتری ممکن است مقاومت کند و بگوید «نه بابا، کفش خودم هم خوبه!» اما اگر از او بپرسید: «در طول روز چند ساعت سرپا هستید؟ آخر شبها احساس خستگی یا درد در پاشنه پا و کمرتان ندارید؟» و خود مشتری جواب بدهد: «وای چرا، شبها از پادرد خوابم نمیبره!»، در آن لحظه، این خودِ مشتری است که مشکلش را اعتراف کرده است! وقتی مشتری با زبان خودش از درد یا نیازش حرف میزند، دیگر در برابر پیشنهاد شما مقاومت نمیکند، بلکه مشتاقانه منتظر است ببیند شما چه راهحلی برایش دارید.
۴ دسته سؤال طلایی برای بیدار کردن احساس نیاز در ذهن مشتری
برای اینکه بتوانید در ذهن مشتری احساس نیاز ایجاد کنید، نباید سؤالات پراکنده و بیربط بپرسید. بهترین فروشندگان دنیا از یک مسیر ۴ مرحلهای بسیار ساده استفاده میکنند که ذهن مشتری را قدمبهقدم آماده خرید میکند:
۱. سؤالات وضعیت (شناخت شرایط فعلی مشتری)
این سؤالات ساده برای شروع گفتگو و شکستن یخ مکالمه هستند. هدف این است که بفهمید مشتری الان در چه شرایطی قرار دارد و از چه چیزی استفاده میکند. * **مثالها:** * «در حال حاضر برای [کار مورد نظر] از چه محصولی استفاده میکنید؟» * «معمولاً این وسیله را بیشتر برای چه مواقعی لازم دارید؟» * «قبلاً هم تجربه استفاده از این نوع خدمات را داشتهاید؟»
نکته: در این مرحله زیاد سؤال نپرسید تا مشتری خسته نشود؛ ۲ تا ۳ سؤال کوتاه کافی است.
۲. سؤالات مشکل (پیدا کردن درد و دغدغه پنهان)
حالا که شرایط فعلی او را فهمیدید، باید خیلی نرم و محترمانه دست روی نقاط ضعف یا نارضایتیهای او بگذارید. تا زمانی که مشتری احساس نکند مشکلی وجود دارد، هیچ انگیزهای برای خرید ندارد! * **مثالها:** * «از روش فعلی که استفاده میکنید، چه بخشی بیشتر اذیتتان میکند؟» * «تا حالا شده در موقعیت حساس، دستگاه قبلیتان شما را وسط کار بگذارد؟» * «چقدر از زمانتان در طول هفته صرفِ حل کردن این مشکل میشود؟»
۳. سؤالات پیامد (بزرگ کردن مشکل در ذهن مشتری)
این مهمترین مرحله برای ایجاد «احساس نیاز فوری» است! خیلی وقتها مشتری میداند مشکلی دارد، اما فکر میکند مشکلش کوچک است و میتواند صبر کند. شما با این سؤالات به او کمک میکنید ببیند که اگر این مشکل حل نشود، در آینده چه ضررهای بزرگتری به او میزند. * **مثالها:** * «اگر این مشکل تا چند ماه دیگر هم ادامه پیدا کند، چقدر به کار (یا سلامتی/هزینههای) شما آسیب میزند؟» * «وقتی این اتفاق میافتد، چقدر روی اعصاب و آرامش روزانهتان تأثیر میگذارد؟» * «حساب کردهاید که در طول یک سال، این خرابیهای کوچک چقدر هزینه اضافی روی دستتان میگذارد؟»
وقتی مشتری به جواب این سؤالات فکر میکند، ناگهان در ذهنش زنگ خطر به صدا در میآید و با خودش میگوید: «واقعاً نباید بیشتر از این صبر کنم، باید همین امروز حلش کنم!»
۴. سؤالات نتیجه و لذت (تصویرسازی زندگی بهتر بعد از خرید)
حالا که مشکل در ذهن مشتری کاملاً روشن شد، نوبت آن است که تصویرِ زیبای بعد از خرید را جلوی چشمانش بگذارید تا خودش مزایای محصول شما را به زبان بیاورد. * **مثالها:** * «اگر راهی بود که این کار را در نصف زمان فعلی و بدون هیچ استرسی انجام میدادید، چقدر به کارتان کمک میکرد؟» * «چقدر عالی میشد اگر یک بار برای همیشه از شرِ این هزینههای تعمیر راحت میشدید، درست است؟» * «اگر این ویژگی [اشاره به مزیت اصلی محصول شما] را داشتید، کارتان چقدر راحتتر پیش میرفت؟»
در این لحظه، مشتری لبخند میزند و میگوید: «وای خیلی عالی میشد! شما چنین چیزی دارید؟» و اینجاست که شما محصولتان را نه به عنوان یک کالا، بلکه به عنوان «نجاتدهنده» معرفی میکنید!
نمونه واقعی یک گفتگوی فروش موفق با قدرت سؤال پرسیدن
برای اینکه این ۴ مرحله را بهتر لمس کنید، بیایید یک مثال ساده در یک فروشگاه تشک طبی را با هم ببینیم:
- فروشنده (سؤال وضعیت): «خوش آمدید! الان چند سال است که از تشک فعلیتان استفاده میکنید؟»
- مشتری: «تقریباً ۶ سالی میشود.»
- فروشنده (سؤال مشکل): «صبحها که از خواب بیدار میشوید، احساس سرزندگی دارید یا گاهی با گرفتگی کمر و گردن بیدار میشوید؟»
- مشتری: «راستش چند ماهه صبحها کمرم خیلی خشکه و تا ظهر طول میکشه خوب بشه.»
- فروشنده (سؤال پیامد): «چقدر سخت! این کمردرد و بدخوابی حتماً روی انرژی و حوصلهتان در طول روز و سر کار هم خیلی تأثیر منفی میگذارد، نه؟»
- مشتری: «دقیقاً! همش کلافهام و تمرکز ندارم.»
- فروشنده (سؤال نتیجه): «تصور کنید اگر تشکی داشته باشید که دقیقاً گودی کمرتان را پر کند و صبحها بدون هیچ دردی و پرانرژی بیدار شوید، چقدر کیفیت روزتان بهتر میشود؟»
- مشتری: «خیلی زیاد! دقیقاً دنبال همینم. کدام مدل را پیشنهاد میدهید؟»
میبینید؟ فروشنده حتی یک کلمه از جنس فنر یا پارچه تشک تعریف نکرد، اما مشتری خودش با اشتیاق درخواست خرید داد! اگر فروش شما حضوری است و میخواهید این گفتگوها را با زبان بدن و رفتار درست ترکیب کنید، حتماً مقاله تکنیکهای فن بیان با مشتری حضوری برای افزایش فروش را مطالعه نمایید.
چگونه سؤال بپرسیم که مشتری حس بازجویی پیدا نکند؟
یک نکته بسیار مهم وجود دارد: اگر سؤالات را پشت سر هم، با چهره جدی و لحن خشک بپرسید، مشتری احساس میکند در اداره آگاهی نشسته و دارید از او بازجویی میکنید! برای اینکه سؤالات شما کاملاً طبیعی، گرم و دوستانه باشند، این ۳ ترفند را رعایت کنید:
۱. قبل از سؤال، اجازه بگیرید یا دلیلش را بگویید: مثلاً بگویید: «برای اینکه دقیقترین و بهصرفهترین مدل را به شما پیشنهاد بدهم، اجازه هست دو تا سؤال کوتاه بپرسم؟» این جمله جادویی، مقاومت مشتری را به صفر میرساند. ۲. با لحن کنجکاو و دلسوزانه بپرسید: لبخند بزنید و صدای خود را نرم کنید. لحن شما باید نشان دهد که واقعاً به فکر کمک کردن به او هستید. برای تسلط بیشتر روی لحن و آهنگ صدای خود در گفتگوها، خواندن مقاله لحن صدا و آکسانگذاری: رازهای کلام کاریزماتیک کمک فوقالعادهای به شما میکند. ۳. واقعاً گوش بدهید و واکنش نشان دهید: وقتی مشتری جواب سؤالتان را داد، سریع نپرید سراغ سؤال بعدی! اول جوابش را تأیید کنید (مثلاً: «کاملاً متوجهم، واقعاً آزاردهنده است») و بعد سؤال بعدی را بپرسید.
اشتباهات رایج در سؤال پرسیدن که فروش را خراب میکنند
مراقب باشید که در هنگام گفتگو با مشتری، این اشتباهات ساده اما خطرناک را انجام ندهید:
- پرسیدن سؤالات بسته (بله/خیر) بیش از حد: اگر مدام بپرسید «آیا کیفیت برایتان مهم است؟» مشتری فقط میگوید «بله» و مکالمه خشک میشود. بیشتر از سؤالات باز استفاده کنید که با کلمات «چطور»، «چه چیزی» و «کدام» شروع میشوند تا مشتری را به حرف زدن بیاورید.
- قطع کردن حرف مشتری: وقتی مشتری دارد از مشکلش حرف میزند، هرگز وسط کلامش نپرید که بگویید «آهان! دقیقاً محصول ما همین را حل میکند!». بگذارید حرفش تمام شود تا تمام دردش را تخلیه کند.
- پرسیدن سؤالات شخصی یا نامربوط: سؤالات شما باید دقیقاً در راستای نیاز مشتری و محصولتان باشد. اگر مشتری در میانه گفتگو کمی گارد گرفت یا اعتراضی مطرح کرد، نگران نشوید؛ با استفاده از راهکارهای مقاله مشتری شاکی را چگونه با حرف زدن آرام کنیم؟ (راهنمای مدیریت اعتراضات مشتری) میتوانید به سادگی آرامش را به گفتگو برگردانید.
چگونه با آموزشهای تخصصی، به یک مشاور فروش حرفهای تبدیل شویم؟
یاد گرفتن هنر سؤال پرسیدن، تفاوت میان یک فروشنده معمولی و یک فروشنده پردرآمد و موفق است. خواندن این الگوها در یک مقاله دید شما را باز میکند، اما برای اینکه در لحظه واقعی فروش بتوانید بدون استرس، بهترین سؤالها را طراحی کنید و مکالمه را به سمت خرید قطعی هدایت نمایید، نیاز به تمرین و آموزش اصولی دارید.
اگر میخواهید فروشندگی را به شکل علمی و کاربردی یاد بگیرید و یادتان برود که «نه شنیدن» چه طعمی دارد، شرکت در دوره تخصصی متقاعدسازی و فروش و استفاده از تکنیکهای عملی دوره قهرمان فروش میتواند درآمد و اعتماد به نفس شما را متحول کند. همچنین، برای اینکه در هر گفتگویی (چه در فروش و چه در روابط روزمره) بتوانید ارتباطی گرم، جذاب و برنده بسازید، یادگیری مهارتهای دوره گفتگوی برنده بهترین همراه برای موفقیت شما خواهد بود.
فروشنده خوب زیاد حرف میزند، فروشنده عالی خوب سؤال میپرسد
از همین امروز، یک قانون جدید برای خودتان در محل کار بگذارید: ۷۰ درصد وقت مکالمه را گوش بدهید و فقط ۳۰ درصد آن را صحبت کنید (آن هم بیشتر در قالب سؤال پرسیدن)!
وقتی دست از تعریفهای تکراری برمیدارید و با کنجکاوی و دلسوزی از مشتری درباره شرایط، مشکلات و آرزوهایش سؤال میپرسید، اتفاق عجیبی میافتد: مشتری دیگر شما را به عنوان یک فروشنده سمج نمیبیند، بلکه شما را یک مشاور دلسوز و قابل اعتماد میداند. او خودش با زبان خودش به نیازش پی میبرد و با رضایت و لبخند از شما خرید میکند. آیا آمادهاید در برخورد با مشتری بعدی، به جای تعریف کردن از محصول، با یک سؤال هوشمندانه گفتگو را شروع کنید؟